Bị chó mèo dại cắn bao lâu thì phát bệnh? Thông tin cần biết

Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, gây ra bởi virus dại, tấn công hệ thần kinh trung ương và gần như gây tử vong 100% khi đã xuất hiện triệu chứng. Sự nguy hiểm của bệnh dại nằm ở tính chất khó đoán của thời gian ủ bệnh, khiến nhiều người chủ quan sau khi bị chó hoặc mèo cắn.
Vậy, bị chó mèo dại cắn bao lâu thì phát bệnh? Bài viết này sẽ phân tích chi tiết thời gian ủ bệnh, các yếu tố ảnh hưởng, và nhận biết sớm biểu hiện chó mèo bị dại để bạn có thể hành động kịp thời, bảo vệ tính mạng bản thân và gia đình.

1. Bệnh dại là gì? Mức độ nguy hiểm của bệnh

Bệnh dại là bệnh gây ra bởi virus dại (Rabies virus), lây truyền từ động vật có vú (chủ yếu là chó, mèo) sang người qua vết cắn, vết cào hoặc nước bọt của con vật dại dính vào vết thương hở.
Virus dại di chuyển theo dây thần kinh ngoại biên với tốc độ chậm (khoảng 1-2cm/ngày) để tiến lên hệ thần kinh trung ương (não và tủy sống). Khi virus nhân lên và gây tổn thương não, các triệu chứng lâm sàng mới xuất hiện và bệnh nhân sẽ tử vong nhanh chóng sau đó.
Khi đã phát bệnh, bệnh dại ở chó mèo và ở người đều không thể chữa khỏi. Đây là một trong số ít bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất thế giới (gần như 100%).

2. Bị chó mèo dại cắn bao lâu thì phát bệnh? (Thời gian ủ bệnh ở người)

Thời gian từ khi virus dại xâm nhập vào cơ thể đến khi xuất hiện các triệu chứng khi bị chó mèo dại cắn đầu tiên được gọi là thời kỳ ủ bệnh. Khoảng thời gian này rất thay đổi và khó lường:

Phân loại	Thời gian ủ bệnh trung bình	Trường hợp cá biệt
Phổ biến	2 đến 8 tuần (khoảng 1-3 tháng)	Rất hiếm khi ngắn hơn 10 ngày
Kéo dài	Có thể kéo dài đến 1-2 năm (thậm chí lâu hơn)	Rất hiếm khi kéo dài trên 1 năm

Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào tốc độ virus di chuyển lên não. Do đó, các yếu tố sau quyết định thời gian phát bệnh nhanh hay chậm:
Vị trí vết cắn (Quan trọng nhất):

Ngắn: Vết cắn càng gần hệ thần kinh trung ương (đầu, mặt, cổ) hoặc các đầu mút dây thần kinh (đầu ngón tay, ngón chân) thì thời gian ủ bệnh càng ngắn, có thể dưới 2 tuần.
Dài: Vết cắn ở các chi xa (bắp chân, bắp tay) thì thời gian ủ bệnh thường kéo dài hơn.
Mức độ nghiêm trọng của vết thương: Vết cắn sâu, rộng, chảy nhiều máu và bị liếm nhiều lần sẽ đưa lượng virus lớn hơn vào cơ thể, rút ngắn thời gian ủ bệnh.
Số lượng Virus: Nồng độ virus dại trong nước bọt của con vật cắn cao sẽ làm tăng nguy cơ phát bệnh và rút ngắn thời gian ủ bệnh.

Tóm lại: Khi bị cắn, không bao giờ được chủ quan dựa vào thời gian ủ bệnh kéo dài. Việc tiêm phòng ngay lập tức là yếu tố duy nhất đảm bảo sự sống.

3. Biểu hiện bệnh dại ở chó mèo

Nhận biết biểu hiện chó mèo bị dại là cơ sở quan trọng nhất để quyết định xử lý vết thương và tiêm phòng. Bệnh dại ở chó mèo thường diễn tiến qua hai thể chính: thể điên cuồng và thể bại liệt (câm).

3.1 Dấu hiệu thể điên cuồng (Hung dữ)

Đây là thể bệnh phổ biến và dễ nhận biết nhất, thường kéo dài từ 3-7 ngày:

Giai đoạn	Dấu hiệu ở chó	Dấu hiệu ở mèo
Khởi phát (1-2 ngày)	Chán ăn, sốt nhẹ, chó trở nên vồn vã quá mức, hoặc ngược lại, bồn chồn, lẩn tránh.	Thay đổi hành vi đột ngột: từ hiền lành chuyển sang cáu gắt, hung dữ hoặc nhút nhát lạ thường.
Toàn phát (Nổi cơn dại)	Hung dữ, kích động mạnh, cắn vu vơ: Chó mất kiểm soát, tấn công người, vật nuôi khác, cắn phá đồ vật.	Rất hung hãn, la hét: Mèo cố gắng cào, cắn xé. Rất sợ nước (co thắt cơ khi thấy nước).
Đặc trưng	Chảy dãi nhiều, sùi bọt mép, mắt đỏ ngầu, sủa không thành tiếng (giọng khàn). Chó có thể bỏ nhà đi lang thang.	Giãn đồng tử, tăng tiết nước bọt không kiểm soát, chảy dãi.

3.2 Dấu hiệu thể bại liệt (Thể câm)

Thể này dễ bị nhầm lẫn với bệnh thông thường vì con vật không biểu hiện hung dữ, nhưng lại cực kỳ nguy hiểm vì người bị cắn thường chủ quan.

Biểu hiện: Chó/mèo trở nên ủ rũ, buồn bã, liệt dần.
Triệu chứng đặc trưng: Liệt cơ hàm (hàm trễ xuống, nước bọt chảy liên tục), khó nuốt, lưỡi thè ra, mất tiếng sủa/kêu.
Nguy hiểm: Dù không cắn, nước dãi chảy ra chứa đầy virus vẫn có khả năng lây nhiễm cao nếu tiếp xúc với vết thương hở của người. Con vật thường tử vong trong vòng 1-2 ngày sau khi liệt.
Quy tắc 10 ngày: Nếu chó, mèo cắn người và chết trong vòng 10 ngày sau đó, nó chắc chắn đã mắc bệnh dại. Nếu sau 10 ngày con vật vẫn sống khỏe mạnh, khả năng mắc bệnh dại là rất thấp.

4. Triệu chứng khi bị chó mèo dại cắn (Triệu chứng ở người)

Khi virus dại đã tiến đến não và bệnh nhân bắt đầu phát bệnh, bệnh dại tiến triển qua 3 giai đoạn và luôn dẫn đến tử vong.

4.1 Giai đoạn khởi phát (1-3 ngày)

Đây là những triệu chứng khi bị chó mèo dại cắn đầu tiên và thường không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với cúm:

Toàn thân: Sốt, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, chán ăn.
Tại vết thương: Xuất hiện cảm giác đau nhức, tê bì, ngứa ngáy, hoặc cảm giác kiến bò tại vị trí vết cắn cũ. Đây là dấu hiệu rất đặc trưng vì virus đã tấn công dây thần kinh tại chỗ đó.
Tâm lý: Bồn chồn, lo lắng, mất ngủ, dễ kích động.

4.2 Giai đoạn toàn phát (2-7 ngày)

Bệnh dại toàn phát có hai thể chính:

Thể bệnh	Triệu chứng chính	Mô tả chi tiết
Thể cuồng (80% trường hợp)	Sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, sợ tiếng động.	Các cơ nuốt bị co thắt dữ dội khi cố gắng uống nước hoặc nhìn thấy nước. Bệnh nhân la hét, hung hăng, có thể đập phá.
	Tăng tiết nước bọt.	Người bệnh chảy dãi nhiều, sùi bọt mép.
	Co giật.	Co cứng cơ, co giật toàn thân.
Thể liệt (20% trường hợp)	Liệt cơ.	Liệt cơ tiến triển từ từ (thường bắt đầu từ chi bị cắn), sau đó liệt lan dần, liệt cơ hô hấp, khiến bệnh nhân khó thở.
	Ít biểu hiện sợ hãi.	Bệnh nhân thường lú lẫn, rối loạn tâm thần.

4.3 Giai đoạn tử vong

Bệnh nhân chuyển sang hôn mê sâu do virus hủy hoại não bộ, sau đó tử vong do liệt cơ hô hấp (ngừng thở, ngừng tim). Giai đoạn này thường diễn ra rất nhanh, chỉ trong vòng 3 đến 10 ngày sau khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên.

5. Xử lý khẩn cấp ngay khi bị chó mèo cắn/cào

Vì thời gian ủ bệnh quá khó lường và bệnh dại 100% gây tử vong khi phát bệnh, nguyên tắc vàng là phải xử lý vết thương và tiêm phòng ngay lập tức.

5.1 Sơ cứu tại chỗ (Bước phải làm ngay)

Rửa sạch vết thương: Rửa ngay lập tức và liên tục vết thương dưới vòi nước chảy (nước sạch, xà phòng) trong ít nhất 15 phút. Xà phòng có tác dụng tiêu diệt virus dại rất hiệu quả.
Sát khuẩn: Dùng các dung dịch sát khuẩn mạnh như Cồn 70 độ, cồn I-ốt hoặc Povidone-Iodine để sát trùng vết thương.
Tuyệt đối không: Băng kín, khâu kín vết thương hoặc đắp thuốc nam. Điều này có thể làm virus bị giữ lại, nhân lên nhanh hơn và tiến vào thần kinh sớm hơn.

5.2 Đến cơ sở y tế và tiêm phòng (Hành động quyết định sự sống)

Đánh giá phơi nhiễm: Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ nguy hiểm của vết cắn (vị trí, độ sâu, tình trạng con vật).
Tiêm vắc xin dại: Bất kể vết cắn lớn hay nhỏ, nếu có nguy cơ, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm vắc xin dại càng sớm càng tốt (phác đồ 3 hoặc 5 mũi).
Huyết thanh kháng dại (SAR): Nếu là vết cắn độ 3 (sâu, chảy máu nhiều, gần đầu, mặt, bộ phận sinh dục), bác sĩ sẽ tiêm bổ sung Huyết thanh kháng dại vào ngay vết thương để trung hòa virus dại tại chỗ trước khi chúng kịp di chuyển.

6. Lời khuyên phòng ngừa bệnh dại chó mèo vĩnh viễn

Phòng bệnh dại tốt nhất là tiêm vắc xin cho vật nuôi và tiêm dự phòng cho người:

Tiêm phòng cho chó mèo: Bắt buộc phải đưa chó mèo đi tiêm phòng dại định kỳ hàng năm theo khuyến cáo của cơ quan thú y.
Tiêm dự phòng trước phơi nhiễm: Đối với những người có nguy cơ cao (bác sĩ thú y, kiểm lâm, người làm trong phòng thí nghiệm, hoặc người thường xuyên tiếp xúc với chó mèo), nên tiêm vắc xin dại dự phòng (3 mũi).

Qua bài viết Kimipet đã chia sẻ thì chắc bạn cũng đã biết bị chó mèo dại cắn bao lâu thì phát bệnh? Chính vì thế, đừng bao giờ chần chừ hay chủ quan khi bị chó mèo cắn, cào. Hãy hành động ngay lập tức!
Để được tư vấn chi tiết về vắc xin dại và phác đồ điều trị sau phơi nhiễm, hãy liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất!

Bị chó mèo dại cắn bao lâu thì phát bệnh​? Thông tin cần biết